Pamiętnik z powstania warszawskiego – M. Białoszewski

Przedstawia wydarzenia powstańcze „zza węgła domu”, z „pozycji kucanej”, bowiem nie należał do żołnierzy-powstańców. Należał do całej rzeszy cywilów – zwykłych mieszkańców stolicy wciągniętych w wir historii. Nie kreuje zatem postaci bohatera, lecz typ właśnie „antybohaterski”, mieszkańca piwnic, tułacza wśród ruin. Interesujący jest język utworu: […]

Tadeusz Konwicki

Wprowadził charakterystyczne cechy narracji, nowy typ bohatera, inną konstrukcję przestrzeni i czasu do swoich utworów. Konwicki igra czasem, wprowadza retrospekcje, amnezję, przestrzenie ze snu. Bohater – często bywa everymanem – wędruje przez zaułki miasta, próbuje odbudować swoją biografię, odnaleźć swoje miejsce na ziemi, Z kolei […]

Opowiadania – M. Hłasko

Autor debiutował w 1956r zbiorem opowiadań „Pierwszy krok w chmurach”. To tam znajduje się opowiadanie tytułowe o „zdeptanej” niewinności pary zakochanych,. Znajdują się tam także utwory: „śliczna dziewczyna” – o bohaterce, której brzydotę duszy zdobiła niezwykła uroda ciała, „Pętla” – o Kubie alkoholiku i niemożności wyjścia z dna […]

Zdążyć przed Panem Bogiem – H. Krall

Reportaż – wywiad przeprowadzony z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w warszawskim getcie, świadkiem strasznych wydarzeń. „Odwirowany ze słów”, bardzo skondensowany dialog przedstawia prawdę o getcie i powstanie – prawdę przekazaną przez Edelmana, który odziera z patosu zdarzenia, nie chce propagować legend ani mitów, […]

Komu bije dzwon – E. Hemingway

Akcja utworu rozgrywa się w Hiszpanii za czasów rewolty generała Franco, jej bohaterem jest Robert Jordan – amerykański ochotnik walczący o reżim Franco. Ma wiele z naszego bohatera romantycznego – szlachetny, wierny idei, samotny w działaniu, zbuntowany. Choć osobiście przegra – moralne zwycięstwo należy do […]

Inny Świat – G. Herling-Grudziński

Autobiograficzna powieść o latach spędzonych w łagrze w Jercewie wykracza poza danie świadectwa zbrodni sowieckiej. Przedstawia „inny świat” odgrodzony drutami od tego normalnego, ale w tym odizolowanym świecie funkcjonują ludzie przemocą przeniesieni ze zwykłego. Prawo innego świata to prawo siły, reguły, jakie tam panują oparte […]

Medialiony – Z. Nałkowska

Krótkie opowiadania wyróżniające się ze względu na oszczędność emocjonalną i brak komentarza ze strony autorki. Tylko taka metoda – pozostawienie odbiorcy sam na sam ze zrelacjonowanym zdarzeniem czy losem człowieka pozwoli w pełni odczuć jego grozę. Beznamiętność opisu rzeczy, które miały miejsce w wojennej codzienności […]

Opowiadania – T. Borowski

Podobieństwo biografii bohatera i autora powodowały niesłuszne utożsamienie tych osób. Tymczasem bohater – Vorarbeiter Tadek prezentuje psychikę człowieka ukształtowanego przez warunki obozu koncentracyjnego, przystosowanego do realiów kamiennego świata: civgłej śmierci, degradacji człowieka, zniweczenia godności ludzkiej. Aby przetrwać – bohater w pewien sposób akceptuje tę rzeczywistość, […]

Folwark zwierzęcy – G. Orwell

Przypowieść o zwierzętach okazuje się najprawdziwszą opowieścią o ludziach, o ich rywalizacji, umiejętności manipulowania ogółem, starych następstwach losu, charakterystycznych dla wszystkich rewolucji. Na folwarku Jonesa uciskane i zaniedbane zwierzęta zbuntowały się i wygoniły swojego ciemiężcę. Pozostały same – musiały więc zorganizować sobie życie. Władzę objęły […]

Dżuma

Akcja utworu rozpoczyna się w latach 40 XX wieku (Camus chcąc podkreślić ponadczasowość swego utworu nie ujawnia dokładnego roku) w mieście Oran. Pierwszą datą dzienną, podaną w utworze, jest 16 kwietnia, dzień, w którym doktor Bernard Rieux, wychodząc ze swojego gabinetu, natknął się na zdechłego […]