Starożytność

Ramy czasowe:

Okres dziejów najstarszej cywilizacji, od około 4000 r. p.n.e. do IV- V w .n.e. Za koniec tego okresu przyjmuje się często rok 476, czyli datę upadku cesarstwa zachodniorzymskiego. Wyróżniony okres obejmuje około 4400 lat i jest wewnętrznie bardzo zróżnicowany.

W czasie trwania starożytności wyodrębniły się dwie tradycje, które do dziś są uznawane za podstawy literatury europejskiej:

  • antyczna, czyli grecka i rzymska,
  • biblijna, czyli judeochrześcijańska.

Nazwa epoki:

Słowem starożytność lub antyk (z łac. antiguus - dawny) określamy pierwszą z dziesięciu epok literackich.

Termin starożytność obejmuje dorobek wielu najstarszych cywilizacji:

a) cywilizacje starożytnego Wschodu:

  • Mezopotamia - kraina leżąca na Bliskim Wschodzie w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. Na jej terenach znajdowały się kolejno różne państwa. Najbardziej znanym władcom jest Hammurabi, który stworzył słynny kodeks składający się z 282 paragrafów. W III tysiącleciu p.n.e. wynaleźli pismo klinowe. Znaki przypominające kliny odciskano na miękkich tabliczkach glinianych.
  • Egipt - jedna z najwspanialszych i najbardziej rozwiniętych cywilizacji. Do dziś zachował się wiele zabytków sztuki egipskiej, w tym najsłynniejsze piramidy i świątynie. Egipcjanie używali kolejno hieroglifów (pismo obrazkowe), pisma hieratycznego oraz pisma demotycznego. Kolorowymi znakami zdobili pomniki i budowle.
  • Indie - cywilizacja rozwinęła się na Półwyspie Indyjskim. To tam zrodził się hinduizm i buddyzm.
  • Chiny - cywilizacja powstała w dolinie rzeki Huang-ho i Jangcy. Odgrodzili się od licznych plemion wojowniczych wielkim murem chińskim.
  • Izrael - początkowo był siedzibą plemion pasterskich wędrujących pomiędzy Egiptem a Mezopotamią. Królestwo Izraela powstało w XIII w. p.n.e. Swój rozkwit zawdzięczało królowi Dawidowi a później Salomonowi. Konflikty wewnętrzne doprowadziły do podziału królestwa na część północną (Izrael) i południową (Juda). W VIII w.p.n.e. Asyria podbiła Izrael. W VI w.p.n.e. Judeę zniszczyła Babilonia. W kolejnych latach tymi terenami władali Persowie i Aleksander III Wielki. Od 63 r.p.n.e ziemie podlegały Rzymowi, niedługo potem stłumili dwa powstania i wygnali ludność żydowską z Judei. W późniejszych wiekach narodził się tam judaizm oraz chrześcijaństwo.

b) cywilizacje śródziemnomorskie:

  • Macedonia -  w roku 338 p.n.e. pokonała skłócone państwa-miasta greckie w bitwie pod Cheroneą.
  • Grecja - zasłynęła z rozwoju literatury, najpierw w formie pieśni recytowanej lub śpiewanej. Na przełomie IX i VIII w. p.n.e. po zaczerpnięciu alfabetu Fenicjan zaczęto spisywać utwory.
  • Rzym - został założony w 753 r. p.n.e.

 

Starożytność
 

EPOKI LITERACKIE

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.