Wzorce osobowe średniowiecza

Wzorce osobowe średniowiecza:

Pareneza z gr. parainesis - zachęta, ostrzeżenie, rada

Literatura parenetyczna ? przedstawia wzory godne naśladowania, kształtuje wzorce osobowe, praktyczne wskazówki jak postępować, kreowanie przykładów i dobrych rad.. W średniowieczu były to wzory świętego, władcy i rycerza.

wzór przedstawiciel - utwór cechy
władca Karol Wielki ? Pieśń o Rolandzie Bolesław Chrobry ? Kronika Galla Anonima Król Artur ? Opowieść o rycerzach okrągłego stołu Idealny władca posiadał wszystkie cechy rycerza. Ponadto był wybrańcem Boga i obrońcą chrześcijan. Cechowała go dostojność, siła, odwaga, sprawiedliwość, dobroć, mądrość. Troszczy się o kościół, poddanych (szczególnie o wasali) i naród. Był przedstawicielem Boga na ziemi, toteż Bóg kontaktował się z nim w czasie snów. Często ich narodzinom towarzyszyły jakieś szczególne okoliczności. Niewątpliwie za takiego władcę uchodził Karol Wielki obrońca chrześcijaństwa.
rycerz Roland ? Pieśń o Rolandzie; Lancelot ? Opowieści okrągłego stołu; Tristan ? Tristan i Izolda

Cechy idealnego chrześcijańskiego rycerza: pochodził z bogatego rodu, był urodziwy, nadludzka siła, znakomicie włada bronią, waleczny, żądny sławy, mści zniewagi, honorowy, wierny w przyjaźni. Wszystkie te cechy posiadał Roland. Walczył za Francję, swoją ojczyznę, za którą gotów był zginąć. Ważniejsza była dla niego honorowa walka niż życie. Był przywiązany do swych przyjaciół, rodu i atrybutów rycerskości (miecz, koń).

Na rycerza pasował władca uderzając rycerza mieczem w ramie i wołając ?Bądź rycerzem?. Życie rycerza polegało na braniu udziału w turniejach i wojnach, najczęściej krucjatach. Gdy rycerz nie walczył brał udział w polowaniach, grał w kości i ucztował. Każdy rycerz miał swój herb, zbroję i zawołanie. Służył Bogu, władcy i kobiecie którą wielbił (dama).

święty Św. Aleksy ? Legenda o świętym Aleksym; Św. Franciszek ? Kwiatki św. Franciszka; Szymon Słupnik (oddawał się kontemplacji na szczycie kolumny, większość życia spędził na modlitwie)

W obliczu tego, że życie jest marnością, najważniejsze było spotkanie z bogiem. Życie ziemskie było jedynie drogą do życia w niebie. Świętym mógł zostać każdy jeśli tylko poświęcił swoje życie Bogu, wyrzekł się dóbr i dążył do doskonałości. Jedynie tu stan społeczny był bez znaczenia. Charakterystyczny dla średniowiecza jest typ świętego ascety.

Asceza ( z gr. ask?sis ? ćwiczenie) ? umartwianie się, ćwiczenie się w cnocie w połączeniu z surowym trybem życia. Miało doprowadzić do moralnej doskonałości i zjednoczeniu się z Bogiem. Naśladowano Jezusa. Taką drogę rozpowszechniał kościół, gdyż miała prowadzić ku chwale bożej i zbawieniu. Należało bezwzględnie unikać uciech i wygód. Dążono do cierpienia i umartwiania się, co miało ułatwić życie w cnocie i pobożności. Liczyło się tylko zapewnienie sobie życia po śmierci.

Św. Aleksy dobrowolnie zrezygnował z bogactwa, zadawał sobie ból i cierpienie. Życie doczesne było dla niego bezwartościowe. Doskonalił ducha umartwiając ciało. Konsekwentnie zmierzał do zbawienia odrzucając wszelkie pokusy i słabości. Nagrodą za męczeńskie życie było wzięcie duszy do nieba.


Wzorce osobowe średniowiecza  


EPOKI LITERACKIE

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.