Giovanni Boccacio

Giovanni Boccaccio (1313 ? 1375) Wybitny wczesnorenesansowy włoski pisarz i humanista, przyjaciel Petrarcy. Był synem włoskiego kupca i większość życia spędził we Florencji. Studiował prawo, odbył praktykę handlową a później przebywał na dworze królewskim. Będąc samoukiem poznał twórczość pisarzy klasycznych oraz współczesnych mu twórców włoskich i francuskich. Pisał utwory po łacinie i włosku. W jego dorobku znajdują się poematy epickie, powieści miłosne (romanse), wiersze, dzieło Żywot Dantego z komentarzem do jego piekła. W latach 1349-1351 powstał zbiór 100 wierszy pt Dekameron (z gr. deka ? sto, hameron ?dzień). Zapisał się w dziejach literatury europejskiej jako twórca reguł noweli i humanista.

Dekameron:

Akcja rozgrywa się w 1348r., gdy we Florencji panowała największa w średniowieczu epidemia dżumy. Miejscem akcji jest podmiejska willa, jednak akcja poszczególnych opowiadań toczy się w różnym miejscu i czasie. Autor prezentuje 10 osób, 7 niewiast i 3 kawalerów ? mieszkańców Florencji, którzy po wybuchu dżumy w 1348r. uciekli z miasta i schowali się na wsi. Cała dziesiątka spotkała się we wtorek rano w kościele Santa Maria Novella. Najstarsza panna nie ukończyła 28 lat a najmłodsza miała 19. Autor nie chce ujawniać ich nazwisk toteż nadaje im imiona stosowane do ich natur: Pampinae, Fiammetta, Filomena, Emilia, Lauretta, Neifile, Eliza. To Pampinea jest pomysłodawczynią wyjazdu na wieś. Nieco później do kościoła przychodzi 3 mężczyzn: Panfilo, Filostrato i Dioneo. Znają panny i są z niektórymi spokrewnieni i zaprzyjaźnieni. Następnego dnia całą grupą udają się na wieś, zabierają także służbę. Na miejscu ustalają, że każdego dnia będą spośród siebie wybierać króla i królową, którzy będą przewodzić grupie. Pierwszego dnia królową zostaje Pampinea i to ona proponuje by czas spędzić na opowiadaniu różnych przygód. Po zakończeniu kwarantanny każde z nich wraca do Florencji.

Bohaterowie przebywają kwarantannę i umilają sobie czas: przez 10 dni każde z nich opowiada kolejno jedną historyjkę. Opowiadają o miłości, mądrości życiowej, szlachetności uczuć i ludzkich namiętnościach. Tematyka jest zatem typowo renesansowa, przedstawia zmieniającą się obyczajowość i mentalność. Dzięki opowieściom Boccacio mógł ukazać człowieka w sytuacjach tragicznych i śmiesznych.Utwór rozpoczyna się dedykacją, w której autor poleca je damom, które miłości poznały dla zabawy i nauki.Jedną z takich historyjek był Sokół.

Opowiadania skupiają się najczęściej na miłości, zdarzeniach losowych, pochwale humoru, mądrości i sprytu, potępienie słabostek ludzi bogatych, zwycięstwo cnoty. Bohaterami są ludzie różnych stanów i zawodów: rzemieślnicy, arystokraci, złodzieje, królowie, zakonnicy, duchy. Najważniejszą wartością pozostaje jednak miłość, która bywa frywolna i zmysłowa a także wzniosła i poważna. Kobiety są najczęściej młode i piękne, damy są szlachetne i wzniosłe, skłonne do flirtu i figlów. Mimo, że charakterystyki postaci są krótkie to bardzo trafne, przedstawiają ich najważniejsze cechy.

Inspirację dla Boccaciego stanowiły anegdoty krążące po Florencji, pieśni trubadurów , opowieści arabskie czy relacje podróżników. Przez co nowele opisują ludzi współczesnych, przeżycia miłosne, co zapewniło im popularność ale także fakt, że znalazły się w indeksie ksiąg zakazanych.

Sokół:

Gatunek: nowela ? utwór epicki o zwartej akcji, w której centralny motyw często umieszczonym jest w tytule, pojawia się potem w każdej fazie fabuły. To utwór o małej ilości postaci, pozbawiony opisów, komentarzy i bezpośredniej charakterystyki. Budowa typowa dla dramatu: wstęp, zawiązanie (rozwinięcie) akcji, punkt kulminacyjny, zakończenie. Wydarzenie poukładane chronologicznie, powikłania tragiczne, Dominuje narracja, mało dialogów, Wyraźne zakończenie, puenta. Występuje tzw. sokół noweli

Sokół noweli ? motyw wokół którego skupiają się wszystkie wątki akcji.

Nowela Sokół jest klasycznym wzorem tego gatunku. Od jej tytułu teorię dotyczącą charakteru noweli nazywa się teorią sokoła. To teoria klasycznie skomponowanej noweli, w której istotny dla danego utworu motyw występuje w każdej fazie fabuły.

O Sokole:

Historię o sokole opowiada Fiammetta, która była królową piątego dnia pobytu i opowiadała tego dnia dziewiątą historię. We Florencji mieszkał stary człowiek imieniem Coppo di Borhese Domenichi, który słynął z opowiadania znajomym różnych historyjek. Jedną z nich była opowieść o najodważniejszym florenckim rycerzu Federigo  delgli  Alberighi, który zakochał się w najpiękniejszej damie w mieście Monnie Giovannie.

Plan wydarzeń Sokoła:

  1. Młody włoski szlachcic Federigo zakochuje się bez wzajemności w zamężnej damie florenckiej Monnie Giavannie, która słynęła z dobrego serca i wierności mężowi.
  2. Roztrwonienie majątku przez Federiga na wystawne uczty urządzane ku czci ukochanej, obdarowuje Monnę drogimi prezentami.
  3. Zrezygnowany i zubożały młodzieniec zamieszkuje na prowincji i utrzymuje się z polowań z sokołem
  4. Spisanie testamentu, śmierć męża Monny
  5. Wyjazd Monny i jej syna do posiadłości, położonej blisko siedziby Federiga
  6. Przyjaźń Federiga i syna Monny. Chłopiec marzy o pięknym sokole, którego właścicielem jest sąsiad
  7. Choroba syna Monny
  8. Matka udaje się w gościnę do sąsiada aby zdobyć ptaka
  9. Federigo nie mając co podać gościowi zabija sokoła i gotuje z niego potrawę na obiad
  10. Wyznanie prawdy przez Federgia o sokole
  11. Śmierć syna Monny
  12. Związek Federiga i Monny, którą wzruszyło postępowanie sąsiada
Wnioski:
  • Monna pocztowo nie kochała Federiga. Poświęcił przyjaciela (sokoła) dla kobiety.
  • Z miłości człowiek jest w stanie zrobić wszystko
  • W życiu nie liczą się dobra materialne, tylko uczucia. Lepiej kochać niż być otoczonym dobrami materialnymi.

Renesansowe cechy utworu Sokół:

  • Gama uczuć: miłość, rozpacz, cierpienie wynikające z choroby dziecka, uczucia macierzyńskie, poświęcenie, radość.
  • Utwór ukazuje przeciętne sytuacje życiowe, zwyczaje pozbawione patosu (wzniosłości).
  • Nie pojawia się wiele elementów religijnych.
  • Szczęśliwe zakończanie.
  • Człowiek żyjący w harmonii z naturą.
  • Język utworu - powściągliwy i wytworny
Giovanni Boccacio  


EPOKI LITERACKIE

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.