Motyw konfliktu pokoleń

Motyw konfliktu pokoleń:

Literatura podmiotu:
  • Mitologia
  • Biblia - opowieść o Dawidzie i Absalomie
  • Antygona - Sofokles
  • O poezji romantycznej, Dziady cz. IV, Oda do młodości- Adam Mickiewicz
  • Tango - Sławomir Mrożek
  • Nad Niemnem - Eliza Orzeszkowa
  • Ludzie bezdomni - Stefan Żeromski
  • Lalka - Bolesław Prus
  • Chłopi - W.S. Reymont
  • Ferdydurke -  Witold Gombrowicz
  • Moralność pani Dulskiej - Gabriela Zapolska
  • Kartoteka - Tadeusz Różewicz
Film:
  • Buntownik bez powodu - reż. Nicholas Ray
  • Barwy ochronne - reż. Krzysztof Zanussi
Cytaty:
  • Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli, | Którzy chcą żeby młodzi nie szaleli. - J. Kochanowski
  • Trwa walka pokoleń o miejsce przy stole - K. Sylwestrzak
  • Jednakowo ważne jest wychowanie dzieci, jak i rodziców - G.G. Jung
  • Chcąc odzyskać młodość trzeba tylko powtórzyć dawne szaleństwa. - O.Wilde
Opracowanie motywu konfliktu pokoleń:

Biologiczne następstwo pokoleń stanowi o ciągłości trwania narodu, w ramach owego porządku ma miejsce przekazywanie tradycji, przynajmniej części zbiorowych doświadczeń poprzedników, młodzi akceptują wybrane elementy owych wyobrażeń o świecie, często również odrzucają niektóre koncepcje ojców. Pokolenie literackie to wspólnota pisarzy, których łączy przede wszystkim zbliżona data urodzenia, niekiedy jakieś wspólne ważne przeżycie, jednakowy stosunek do tradycji, wspólnie uznawane idee artystyczne. Po raz pierwszy generacyjne podziały literatury pojawiły się w romantyzmie - mówimy o jego pierwszym i drugim pokoleniu, pokoleniotwórczej roli powstania listopadowego, wspólnocie emigracyjnych losów.

Na młodość - J. Kochanowski

Jeśli ktoś pragnie aby młodzi ludzie zawsze byli stateczni, żąda rzeczy niemożliwej. Młodość jest od tego by szaleć, inaczej będzie smutna jak rok bez urokliwej wiosny. Poeta jest już na tyle dojrzały, że potrafi okazać pobłażliwość dla młodzieńczych wybryków.

O poezji romantycznej - Adam Mickiewicz

Mickiewicz w szkicu "O poezji romantycznej" przypisał nowemu nurtowi literackiemu ducha rycerskiego, prymat uczucia, ożywienie mitycznych wierzeń, ideę wolności, zainteresowanie światem niewidzialnym. Całość tych haseł autora "Ody do młodości" została przejęta od pisarzy teoretyków z Zachodu. Bunt romantyczny także w Polsce opierał się na odrzuceniu prawie wszystkiego, co racjonalne i tego, co wiązało się z klasycyzmem, potocznie utożsamianym z kulturą francuską. Na planie społecznym, narodowym obejmował ideę wolności, sprzeciw wobec ugody politycznej, do której byli skłonni pisarze starszych generacji. Przełom romantyczny w Polsce trwał niemal dziesięć lat (1822-1830), odznaczał się gwałtownymi sporami pomiędzy romantykami i klasykami (tak zwana walka romantyków z klasykami) i niekwestionowaną rolą jednego poety - prawodawcy nowego nurtu, którym był Adam Mickiewicz.

Oda do młodości - A. Mickiewicz

Autor przeciwstawia sobie starość i młodość. W świecie ludzi starych panuje bezruch i egoizm a w świecie ludzi młodych panuje dynamizm i entuzjazm. Ludzie starzy odchodzą w przeszłość a przyszłość należy do młodszych.

Kartoteka - Tadeusz Różewicz

Nierealistyczny utwór wyróżniający się luźną budową mówi o sytuacji całego pokolenia rówieśników autora, poety i kombatanta. Jego bohater nazywa się Władzio, Kazio, Piotruś, ma czterdzieści lat i jest siedmioletnim chłopcem. Ów bohater, urodzony w 1920 roku, był żołnierzem Armii Krajowej, po wojnie stał się lojalnym obywatelem komunistycznego państwa. Po upadku stalinizmu żałuje tego, że jeszcze niedawno klaskał władzy wątpi we wszelkie idee, programy, czuje się reprezentantem pokolenia, którego nie rozumieją inne generacje. Trwa w poczuciu strachu, postępuje dezintegracja jego osobowości, nie wie, kim naprawdę jest. Bohater Różewicza stale powraca do wspomnień wojny, a dwa totalitaryzmy (hitlerowski oraz stalinowski) układały kartotekę jego życia. Teraz próbuje odnaleźć tożsamość, uporządkować swój wewnętrzny świat. Jednak owa realność okazuje się rozbita, chaotyczna. Bohater staje w obliczu nicości.

Tango - Sławomir Mrożek

Utwór jest parodią dramatu mieszczańskiego, kpi z odwiecznego schematu konfliktu pokoleń. Młodzi nie buntują się przeciwko zastanej rzeczywistości, skostniałym formom starych, gdyż nie istnieją już żadne formy. W dramacie występuje para żałosnych starców (Eugeniusz i Eugenia), pozujących na nastolatków i w związku z tym narzucających sobie role kontestatorów odrzucających wszelkie konwencje. W tej paradoksalnej i niezgodnej z logiką życia sytuacji główny bohater - Artur usiłuje odbudować cały świat wartości, wyrazistych reguł. Podziały pokoleniowe w Tangu (nie odpowiadają wiekowi postaci) są karykaturą schematycznego widzenia "walki generacji", przypisywania wiekowi określonych postaw, ról.

Nad Niemnem - Eliza Orzeszkowa

Konflikt między ojcem i synem (Witold - Benedykt) to spór między młodszym i starszym pokoleniem pozytywistów. Właściwie mają te same idee jak praca, patriotyzm, troska o ziemię i kraj. Tyle tylko, że Benedykt był świadkiem upadku dawnych ideałów, patrzył na chwile zjednoczenia i rozkładu warstw narodowych, dotknęły go popowstaniowe represje, stracił brata. Obowiązki gospodarskie, problemy finansowe osłabiły w nim siłę do walki, zapomniał o starych czasach, uważa za wrogów wszystkich, którzy próbują nastawać na jego własność. Witold jest pełen energii, jest młody, pragnie realizować ideały pracy organicznej i pracy podstaw, postawa ojca sprawia mu zawód, jest powodem rozgoryczenia. Ostatecznie jednak w powieści dochodzi do porozumienia tych bohaterów.  Konflikt między panią Andrzejową i jej synem Zygmuntem. Młody Korczyński jest to przyzwyczajony do wygodnego życia kosmopolita, który nudzi się w rodzinnym majątku, nie znosi litewskiej przyrody, a ojca nazywa szaleńcem. Innego rodzaju spór dzieli Justynę i Emilię. To dwie kobiety, które pragną szczęścia. Różnica między nimi polega na tym, że Justyna postanawia sama się o nie zatroszczyć, chce decydować o swoim życiu, dokonuje świadomego wyboru. Emilia wybrała inną drogę, jest uzależniona od męża, niesamodzielna, nie posiada żadnego wpływu na swój los. Uważa, że najwyższym szczęściem kobiety jest bogato wyjść za mąż. Małżeństwo Justyny i Jana jest dla żony Benedykta mezaliansem, skandalem.

Motyw konfliktu pokoleń
 

EPOKI LITERACKIE

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.