Motyw cierpienia


Literatura podmiotu:

  • Biblia  (Księga Hioba)
  • Mitologia - Prometeusz, Syzyf, Demeter, Orfeusz, Narcyz, Edyp, , Kasandra, Priam
  • Homer - Iliada
  • Antygona - Sofokles
  • Legenda o świętym Aleksym
  • Pieśń o Rolandzie
  • Legenda o św. Aleksym
  • Dzieje Tristana i Izoldy
  • Kwiatki św. Franciszka
  • Lament świętokrzyski
  • Boska komedia - Dante Alighieri
  • Sonety do Laury - F. Petrarka
  • Hamlet, Makbet, Romeo i Julia - W.Szekspir
  • Treny - J. Kochanowski
  • Król Lear, Hamlet, Cuda miłości, Do trupa - J.A.Morsztyn
  • Skąpiec, Świętoszek - Molier
  • Cyd - P. Corneille
  • Nowa Heloiza - J.J. Rousseau
  • Cierpienia młodego Wertera, Faust, Król Olch - J.W.Goethe
  • Giaur - G.G.Byron
  • Romantyczność, Dziady cz.II, III i IV, Sonety krymskie, Konrad Wallenrod, Pan Tadeusz, Księgi narodu polskiego - A.Mickiewicz
  • Ojciec Goriot - H. Balzak
  • Horsztyński, Hymn, Kordian, Balladyna - J.Słowacki
  • Nie-boska komedia - Z.Krasiński
  • Zbrodnia i kara - F.Dostojewski
  • Lalka - B. Prus
  • Nad Niemnem - E. Orzeszkowa
  • Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski, Quo vadis - H. Sienkiewicz
  • Lord Jim - J.Conrad
  • Trzy siostry - A.P.Czechow
  • Hymn do Nirwany - K. Przerwa-Tetmajer
  • Przedśpiew, Deszcz jesienny - L. Staff
  • Ludzie bezdomni, Doktor Piotr - S. Żeromski
  • Dies irae, Hymn św. Franciszka z Asyżu - J.Kasprowicz
  • Warszawianka, Noc listopadowa - S.Wyspiański
  • W.S.Reymont - Chłopi
  • Noce i dnie - M.Dąbrowska
  • Mistrz i Małgorzata - M.Bułhakow
  • Proces - F. Kafka
  • Rozmowy z katem - K.Moczarski
  • Zdążyć przed Panem Bogiem - H.Krall
  • Mit Syzyfa, Dżuma - A.Camus
  • Granica - Z. Nałkowska
  • Pok 1984 - G. Orwell
  • Dżuma - A.Camus
  • Ciemności kryją ziemię, Bramy raju - J.Andrzejewski
  • Medaliony - Z.Nałkowska
  • Inny świat -G.Herling-Grudziński
  • Opowiadania - T. Borowski
  • Elegia o chłopcu polskim - K.K. Baczyński
  • Podręcznik wojownika światła - Paulo Coelho
  • Kartoteka, Ocalony - T. Różewicz
  • Apollo i Marsjasz - Z.Herbert

Literatura przedmiotu:

Witkowska, Alina. Literatura romantyzmu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-05357-7.

Cierpienie. List z Taize, 2003 r. [online]. [dostęp: 10 grudnia 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.taize.fr/pl_article425.html

BALBUS Stanisław : Kornel Filipowicz - Szkic do portretu i próba zbliżenia // W : Lektury polonistyczne : literatura współczesna. T. 2 / red. Ryszard Nycz. - Kraków : Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, 1999. - S. 247-270

BERNACKI Marek, DĄBROWSKI Mirosław : Leksykon powieści polskich XX wieku. - Bielsko-Biała : Wydawnictwo DEBIT, 2003

GOTOWE prezentacje maturalne : liceum, technikum / [Teresa Bojczewska, Agnieszka Nawrot, Anna Popławska]. - Kraków : "Greg", [2008?]. - S. 149-152 : Zaprezentuj różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze, odwołując się do przykładów z różnych epok

BORKOWSKI Jacek, KUCHARSKA Anna : Powtórka do matury z języka polskiego : pytania i odpowiedzi. - Warszawa : "Oświata", 1992. - S. 62-65 : Cierpienie i ofiara, wina i kara w twórczości Adama Mickiewicza

CHRZANOWSKI Maciej : Szkolny słownik motywów literackich. - Warszawa : Wydaw. Skrypt, 2003. - S. 57-70

DRABAREK Barbara, FALKOWSKI Jacek, STACHOWICZ Aleksandra : Język polski : 100 bohaterów lektur. - Warszawa : Wydawnictwo "KRAM", 2003

DRABAREK Barbara, FALKOWSKI Jacek, ROWIŃSKA Izabella : Szkolny słownik motywów literackich. - Wyd. 2 uzup.. - Warszawa : "Kram", 1998. - S. 74-84

DZIUROWA Krystyna : Język polski : literatura w motywach. - Warszawa : Wydawnictwo KRAM, 2003

ENCYKLOPEDIA szkolna : język polski : gimnazjum / red. Agnieszka Nawrot. - Kraków : Wydawnictwo "GREG", 2006

ENCYKLOPEDIA szkolna : język polski : liceum / red. Agnieszka Nawrot. - Kraków : Wydawnictwo "GREG", 2005. - S. 1033-1038 : Śmierć urzędnika

EPOKI literackie : wielki leksykon literatury polskiej / red. Justyna Bajda [i in.]. - Wrocław : Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006

FRANASZEK Andrzej : Ciemne źródło : (o twórczości Zbigniewa Herberta). - Londyn : "Puls", 1998

GAŁĄZKA Mirosława, MIATKOWSKA Dorota : Język polski dla maturzystów. - Wyd. 2, rzut 10. - Łódź : Piątek Trzynastego ; Wrocław : "Croma", 2006. - (Seria Klucz)

GAWLIKOWSKA Joanna : Analizy lektur szkolnych : wybór tekstów źródłowych z ćwiczeniami : poradnik dla licealisty / Joanny Gawlikowskie. - Warszawa : "Agmen", cop. 2001

Dotyczy m.in. "Wieży", "Innego świata", Medalionów

GRZEGORZEWSKI Robert : Vademecum maturzysty : literatura. - Warszawa : Wydaw. Lynx-SFT, cop. 1996. - S. 355-357 : Cierpienie i śmierć w "Innym świecie" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

JANUSZEWSKI Tomasz : Słownik pisarzy i lektur : dla szkół średnich. - Warszawa : Wydaw. Oświatowe "Delta W-Z", [199?]

JÓZEFCZYK Katarzyna : Zdasz maturę z języka polskiego : motywy literackie. Cz. 1. - Łódź : Piątek Trzynastego, 2002. - S. 41-57 : Motyw cierpienia

KAZIMIERSKA Danuta : Język polski : przewodnik maturzysty. - Warszawa : Wydaw. Oświata, 1998. - S. 238-240 : Pisarze o ludzkiej godności i cierpieniu

LEKSYKON bohaterów literackich / red. Marian Kisiel, Marek Pytasz. - Katowice : Wydawnictwo "Videograf", 1995

LEKSYKON lektur szkolnych / [red. Bożena Dembińska]. - Wrocław : "Europa", 2005

ŁOŚ Grażyna : Twórcy literatury obcej i ich dzieła : analizy lektur, wypracowania, życiorysy pisarzy. - Białystok : Przedsiębiorstwo Wydawniczo - Handlowe PRINTEX, 2003

MACIOS Tomasz : Leksykon lektur szkolnych : liceum. - Wyd. 2. - Bielsko-Biała : "Park", 2007

MAJ Bronisław : "Mówić biegle językiem cierpienia" : o poezji Anny Świrszczyńskiej // W: Lektury polonistyczne : literatura współczesna. T. 2 / pod red. Ryszarda Nycza. - Kraków : Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", 1999. - S. 233-246

MAKOWIECKA Marta, PAWŁOWSKI Dariusz : Nowa matura : język polski : poezja : interpretacje. - Warszawa : "Świat książki" : Bertelsmann Media, 2006. - S. 138-142 : Deszcz jesienny

MAKOWIECKI Andrzej : Słownik postaci literackich. - Warszawa : PIW, 2000

MAKOWIECKI Andrzej : Słownik postaci literackich : literatura powszechna. - Warszawa : Wydawnictwo Świat Książki, 2004

MARZEC Anna : Co jest w człowieku : interpretacje prozy współczesnej. - Łódź : Wydaw. JUKA, 1993. - S. 60-75 : Książka o ludzkim cierpieniu (G. Herling-Grudziński: "Inny świat")

MARZEC Anna : Gustaw Herling-Grudziński - naoczny świadek i refleksyjny badacz łagrów w "Innym świecie" // W : Wśród starych i nowych lektur szkolnych : zbiór analiz i interpretacji / pod red. Piotra Żbikowskiego. - Rzeszów : Wydaw. Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 1994

MATOSZKO Jadwiga : Szkolny słownik tematów literackich. - Wyd. 5. - Białystok : Przedsiębiorstwo Wydawniczo-Handlowe-PRINTEX, 2003. - S. 21-37 : Cierpienie i męczeństwo

MIATKOWSKA Dorota : Nowa matura : język polski : repetytorium : historia literatury od starożytności do współczesności, rodzaje i gatunki literackie, analiza i interpretacja, ćwiczenia i klucz odpowiedzi : poziom podstawowy i rozszerzony. - Bielsko-Biała : "ParkEdukacja" ; Warszawa : Wydaw. Szkolne PWN, 2008. - S. 92-95 : Świadectwo cierpienia - Treny Jana Kochanowskiego

MIŁKOWSKI Tomasz, TERMER Janusz : Leksykon dzieł i tematów literatury polskiej : dla szkół podstawowych i syrenich. - Warszawa : Książka i Wiedza, 1998. - S. 544-545 : Cierpienie

PIETRZYK Dariusz, RYCHLICKI Robert MARZEC Anna : Opracowania lektur i wierszy : liceum, [technikum]. - Kraków : "Greg", [2007]

SŁOWNIK lektur : dla liceum / red. Henryk Sułek. - Kraków : "Zielona Sowa", cop. 2006

VADEMECUM maturzysty : język polski / [aut. Barbara Chojdyńska i in.. - Warszawa : "Lynx-SFT, cop. 1998. - S. 34-72 : Cierpienie

VADEMECUM maturzysty : język polski / red. [Barbara Chojdyńska] [i in.]. - Warszawa : Wydawnictwo "Lynx-SFT", cop. 1999. - S. 33-72 : Cierpienie, S. 326-330 : Literatura i sztuka wobec ludzkiego cierpienia, S. 350-351 : Różnorodny sens cierpienia w życiu człowieka, na podstawie poznanych w szkole utworów literackich

ARTYKUŁY Z CZASOPISM

BULA Danuta : Dlaczego w świecie mediów i konsumpcji trudno mówić o cierpieniu i sprawach ostatecznych // Język Polski w Gimnazjum. - 2008/2009, nr 2, s. 42-57

FEDEROWICZ Agnieszka : Cierpienie : temat // Cogito. - 2002, nr 17, s. 37-39

Motyw cierpienia w literaturze - ujecie problemu na maturze 2001 i 2002. Przedstawienie postaci literackich i utworów ilustrujących ten motyw. Plan pracy pisemnej.   FIRUT Maria : Cierpienie w "Dziadach" i "Innym świecie" // Polonistyka. - 1998, nr 7, s. 459-463

KARWATOWSKA Małgorzata, PIETRUSZKA Wioletta : O cierpieniu - od słowa do motywu // Język Polski w Gimnazjum. - 2008/2009, nr 3, s. 36-51

KRZYSZTOFIK Małgorzata : Moralny aspekt cierpienia w barokowym przewierszowaniu biblijnej Księgi Hioba - Jobie cierpiącym[...] Wojciecha Stanisława Chróścińskiego // Ruch Literacki. - 1999, z. 4, s. 456-468

KUCZYŃSKA-KOSCHANY Katarzyna :Symbol zagłady, materia cierpienia. "Drzewo" i "Drewno" Tadeusza Różewicza // Polonistyka. - 2004, nr 10, s. 36-40

Analiza i interpretacja wierszy T. Różewicz "Drzewo" z tomu "Srebrny kłos", 1955) oraz "Drewno (z tomu "Poemat otwarty", 1956).

LEGIERSKI Michał : Wola i ból istnienia // Akcent. - 2001, nr 4, s. 105-125

Okrucieństwo i cierpienie w literaturze i filozofii

MORAWIEC Arkadiusz :Przypowiastka o sensie ludzkiego cierpienia : interpretacja opowiadania "Gasnący Antychryst" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego // Ruch Literacki. - 1999, z. 5, s. 581-588

ORŁOWSKI Tomasz : Cierpienie w kontekście kulturowym // Poradnik Językowy. - 2001, z. 10, s. 42-48

Nawiązanie do symbolu cierpienia - biblijnego Hioba w utworach współczesnych - w wierszu A. Kamieńskiej "Hiob i młodzieniec" i w dramacie Karola Wojtyły "Hiob".

POPIEL Magdalena : Wzniosłość - retoryka cierpienia : (o prozie Stanisława Przybyszewskiego) // Ruch Literacki. - 1996, z. 1, s. 37-49

SIKORA Adam : Przypadek Hioba // Mówią Wieki. - 2005, nr 1, s. 28-33

Interpretacja i analiza Księgi Hioba Biblii. Próba odpowiedzi na pytanie o sens cierpienia niewinnych.

SIKORA Adam : Wobec zła // Mówią Wieki. - 2003, nr 6, s. 13-19

Postrzeganie cierpienia na przestrzeni wieków przez różne kultury i poprzez literaturę.

SKRZYPCZAK-WALKOWIAK Bogna : O niezbyt pogodnej poezji dla dzieci. // Guliwer. - 2003, nr 1, s. 91-93

TOMKOWSKI Jan : Poeta i cierpienie : Rainer Maria Rilke - Paul Valéry // Odra. - 2009, nr 12, s. 48-52

TUMIDAJEWICZ Anna : Joseph Roth: "Hiob. Powieść o człowieku prostym" : literacki kontekst motywu Hiobowego cierpienia // Język Polski w Liceum. - 2002/2003, nr 3, s.78-81

WALIGÓRA Janusz : Skazani na "ciężkie norwidy" // Polonistyka. - 2007, nr 8, s. 21-23

Film:

  • Pianista - reż. R. Polański
  • Popiół i diament - reż. A. Wajda

Cytaty:

  • Cierpienie wymaga więcej odwagi niż śmierć. - Napoleon Bonaparte
  • Cierpię, więc jestem. - J.Andrzejewski
  • Cierpienie jest kluczem do wrót twórczości. Wskażcie mi tego złodzieja, który je otworzył wytrychem radości. - S.Czosnowski
  • Cierpienie daje prędką dojrzałość. - J. Korzeniowski
  • Umieć kochać - do tego trzeba ukończyć szkołę cierpienia. - Claude Lelouch

Plan i wnioski:

Ramowy plan prezentacji maturalnej:

Teza:  Wpływ cierpienia na człowieka.

  1. Zdefiniowanie pojęcia cierpienia.
  2. Cierpienie w ujęciu filozoficznym ? wybrane teorie, doktryny, definicje itp.
  3. Przyczyny cierpienia.
  4. Analiza budujących i niszczących efektów cierpienia na przykładzie bohaterów literackich.
  5. Uniwersalne prawdy o cierpieniu.

Wnioski:

  • cierpienie i jego wpływ na człowieka rozpatrywać można, w dwóch aspektach: cierpienie jako siła budująca i niszcząca jestestwo człowieka;
  • cierpienie fizyczne i duchowe dotyka w mniejszym lub większym stopniu każdego;
  • bohater literacki ? cierpiący ? przeważnie osamotniony jest w cierpieniu, które staje się jego piętnem;cierpienie od zawsze zajmowało filozofów i twórców;
  • cierpienie ? ofiarą w imię ideałów;
  • jednostki silne przyjmują cierpienie jako wyzwania na drodze dochodzenia do doskonałości;
  • cierpienie fizyczne w większości jest niezawinione i pochodzi od drugiego człowieka;
  • cierpienie jest siłą katharsis;
  • cierpienie jest tyleż wzniosłe, co tłamszące jednostkę;
  • cierpieniu tradycja przypisała stosowne atrybuty i symbole.


Motyw cierpienia
 

EPOKI LITERACKIE

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej informacji o plikach cookies.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.